Ոչ մի արդյունք
Կարդալ ամբողջը
ԱՐԽԻՎ
Հայաստանի Հանրապետություն
Երկուշաբթի, Մայիսի 19, 2025
  • Հանրապետություն
  • Միջազգային
  • Սոցիում
  • Սփյուռք
  • Հոգեւոր
  • Մշակույթ
  • Այլք
Հայաստանի Հանրապետություն
  • Հանրապետություն
  • Միջազգային
  • Սոցիում
  • Սփյուռք
  • Հոգեւոր
  • Մշակույթ
  • Այլք
Ոչ մի արդյունք
Կարդալ ամբողջը
Հայաստանի Հանրապետություն
Ոչ մի արդյունք
Կարդալ ամբողջը
Գլխավոր Տարածաշրջան

Ադրբեջանում սարսափ է՝ Հայաստանը «վրեժ է լուծել» Ղարաբաղի համար

Բաքվի փորձագետների զառանցանքը մերկացնում է այդ երկրի պլանները

Հունվարի 12, 2022
Տարածաշրջան
Ադրբեջանում սարսափ է՝ Հայաստանը «վրեժ է լուծել» Ղարաբաղի համար
35
ԿԻՍՎԵԼ ԵՆ
3.5k
ԴԻՏՈՒՄ
Share on FacebookShare on Twitter

ԱՊՀ-ի առանձին անկյուններում արձագանքը Ղազախստանում տեղի ունեցող իրադարձություններին փոքր-ինչ տարակուսանք է առաջացնում: Այդ առումով առանձնանում է Ադրբեջանը պաշտոնական մակարդակում իր բավական զուսպ արձագանքով եւ տեղի փորձագիտական հանրության ներկայացուցիչների բացահայտ դժգոհությամբ: Կարելի է վստահությամբ ասել, որ այն մասին, որից այս կամ այն պատճառով Ադրբեջանը հրաժարվում է հայտարարել պետական մակարդակով, ակտիվորեն խոսում են իշխանություններին մոտ կանգնած քաղաքական գործիչները:

Ադրբեջանական «Trend» գործակալությունը ցուցադրական «Քաղաքագետներն ու փորձագետները ՀԱՊԿ-ի զորքերի մուտքը Ղազախստան համարում են անօրինական» վերնագրով նյութում հրապարակել են քաղաքական գործիչների կարծիքները:

Այսպես՝ քաղաքական դիտորդ Թուրալ Իսմայիլովը նշել է, որ ՀԱՊԿ կանոնադրության կետերից մեկը նախատեսում է ՀԱՊԿ անդամ երկրներին օգնության տրամադրում կազմակերպության այլ անդամների կողմից ցանկացած «արտաքին ռազմական միջամտության» դեպքում։

«Սակայն Ղազախստանի դեպքում այդպես չէ, եւ երկրի ղեկավար Կասիմ-Ժոմարտ Տոկաեւի դիմումի հիման վրա ՀԱՊԿ մեծ զորակազմի մուտքը Ղազախստան այս ֆոնին լուրջ անհանգստություն է առաջացնում միջազգային ասպարեզում:

Ընդհանրապես՝ Ղազախստանում տեղի ունեցող իրադարձությունները սառնասիրտ մոտեցում են պահանջում։ Ինչպե՞ս կարող է պատահել, որ կարճ ժամանակահատվածում այնպիսի սոցիալապես կայուն երկրում, ինչպիսին Ղազախստանն է՝ մեծ տարածքով, բայց համեմատաբար փոքր բնակչությամբ, անվտանգության ուժերը չկարողանան կանխել տեղական բողոքի ցույցերում ահաբեկիչների հայտնվելը»,- զարմանում է Իսմայիլովը։ Նրա խոսքերով՝ «այդ հարցը կարելի էր լուծել առանց ՀԱՊԿ-ին դիմելու ու նրա ուժերը երկիր մտցնելու»:

«Ամեն դեպքում՝ Ղազախստանում ՀԱՊԿ-ի զորակազմի գործողություններն ուշադրության կենտրոնում են: Եթե մարդկանց նկատմամբ հատուկ դաժանություն ցուցաբերվի, ապա դա կասոցացվի 1990 թ. հունվարի 20-ին Բաքու ԽՍՀՄ բանակի բանդիտական խմբերի մուտքի հետ: Ընդհանուր առմամբ՝ Ղազախստանում հասարակական-քաղաքական կայունություն հաստատելուց հետո ՀԱՊԿ-ի խաղաղապահները պետք է լքեն երկիրը, եւ այդ համատեքստում առաջանում է երկրորդ հարցը՝ դա կոնկրետ ե՞րբ տեղի կունենա»,- նշել է Իսմայիլովը:

Այսպիսի անգրագետ հայտարարությունը, ինչպես ասում են նման դեպքերում, պարզապես մեկնաբանության կարիք չունի: Պարզվում է՝ «բանդիտ» են համարվում խորհրդային բանակի այն ստորաբաժանումները, որոնք Բաքու մտան նախատեսված ժամին՝ տեղի հայ բնակչության մնացորդներին փրկելու համար, այլ ոչ թե այն ժամանակ Ադրբեջանի մայրաքաղաքում կատաղած ջարդարարները, բացահայտ ահաբեկչական տարրերը, որոնց մասին նախագահ Տոկաեւը խոսել է հունվարի 5-ին՝ կապված իր երկրում տեղի ունեցող իրադարձությունների հետ։

«Bakı» թերթի գլխավոր խմբագիր, քաղաքական մեկնաբան Այդին Գուլիեւը «Trend» գործակալության հետ զրույցում նշել է, որ այն ժամանակ, երբ Ղազախստանում իրադարձությունները պետք է ընդունվեին որպես այդ երկրի ներքին գործ, «ՀԱՊԿ-ի միջամտության մասին որոշումը տանում է հետեւանքների, որոնք հակասում են Ղազախստանի ինքնիշխանության սկզբունքներին»:

«Լուրջ կասկածներ կան, որ ՀԱՊԿ ռազմաքաղաքական մոդերատորները չարաշահել կամ նույնիսկ կողմնակալ կերպով կիրառել են կազմակերպության կանոնադրության սկզբունքները Ղազախստանի նկատմամբ։ Հատկանշական է նաեւ այն, որ ՀԱՊԿ ռազմական ուժերն ինքնիշխան Ղազախստան մտցնելու որոշումն ընդունվել է այս կազմակերպության Անվտանգության խորհրդում Հայաստանի նախագահության շրջանում։ Պատերազմում Ադրբեջանից ծանր պարտություն կրած Հայաստանի այսպիսի որոշումը, պատերազմ, որի ընթացքում Ղազախստանն ակտիվ քաղաքական աջակցություն է ցուցաբերել Բաքվին, վկայում է հավանականության մասին, որ ՀԱՊԿ-ը դարձել է թյուրքական պետության դեմ վրեժխնդրության գործիք։ Իսկ եթե ավելի կոնկրետ, Հայաստանի ղեկավարությունը կարծես թե վրեժ է լուծում Ղազախստանից՝ ազդելով նման որոշման ընդունման վրա»,- ասել է Գուլիեւը։

Նրա խոսքերով՝ ՀԱՊԿ-ի «ռազմական կոպիտ միջամտությունը» լուրջ հարված է հասցրել Ղազախստանի միջազգային հեղինակությանը, որը վերջին տարիներին զգալիորեն աճել էր:

«ՀԱՊԿ-ն ռազմական միջամտության փոխարեն պետք է դիտորդի դիրքորոշում որդեգրեր մինչեւ Ղազախստանի իշխանությունների ու բողոքողների միջեւ խաղաղ երկխոսության իրականացումը: Իր պատմության ընթացքում առաջին անգամ ՀԱՊԿ-ն հղում կատարեց, այն էլ՝ ոչ ճիշտ ձեւով, սեփական կանոնադրության 4-րդ հոդվածին: Ուժերի մուտքը Ղազախստան ՀԱՊԿ-ի պատմության մեջ կմնա որպես մի քայլ, որի համար ծանր պատասխանատվության կենթարկվի: Վերջին տարում մենք ականատես ենք եղել, որ Հայաստանն առաջին անգամ փորձել է ՀԱՊԿ-ն վերածել վրիժառության եւ պատժի գործիքի Ադրբեջանի նկատմամբ, բայց այդ փորձն ավարտվել է լիակատար ձախողմամբ: ՀԱՊԿ-ն նույն կազմակերպության անդամների դեմ պատժիչ մեխանիզմի վերածելու քաղաքականությունը տեղի է ունեցել Հայաստանի նախագահության շրջանում, եւ թիրախ է ընտրվել Ղազախստանը»,- ասել է ադրբեջանցի փորձագետը։

Իսկ այստեղ որեւէ մեկնաբանության կարիք հաստատ ավելի քիչ կա, Ղազախստանի, իսկ նրա միջոցով՝ Ադրբեջանի նկատմամբ հայկական վրեժխնդրության մասին խոսակցությունները նման են քաղաքական փսիխոզի: Բայց այսպիսի մտորումները, որոնք կարող են ծագել միայն անգրագետ գլուխներում, բացահայտում են այն դերը, որն ուներ նաեւ Ադրբեջանը Թուրքիայի գլխավորությամբ «Մեծ Թուրան» ստեղծելու ծրագրերում:

Փորձագետ Իլյաս Հուսեյնովը, իր հերթին, հայտարարել է, որ ՀԱՊԿ-ի զորքերի մուտքը Ղազախստան ապօրինի է, քանի որ այս դեպքում «արտաքին վտանգ չկա»:

«Հետաքրքիր է, որ Հայաստանի վարչապետը, որն իրականացնում է ՀԱՊԿ-ի նախագահի պարտականությունները, շտապ կարգով հատուկ խորհրդակցություն անցկացրեց նման որոշման կայացման համար: Կարծում եմ՝ Նիկոլ Փաշինյանի այդ որոշումը խաթարում է ՀԱՊԿ-ի միջազգային հեղինակությունը»,- նշել է Հուսեյնովը:

Ակնհայտ է, որ Ադրբեջանը հավատարիմ է ղազախական ուղու վրա Թուրքիայի գծին։ Իսկ այդ երկրի ղեկավարությունն այս օրերին առանձնապես չի էլ թաքցնում իր դժգոհությունը, որ տարածքով ամենամեծ թուրքական երկիրն օգնության խնդրանքով դիմել է ՀԱՊԿ-ում իր դաշնակիցներին։

Ամենայն հավանականությամբ՝ թյուրքական աշխարհի առաջնորդ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանի ինքնասիրությունը վիրավորված է, եւ Անկարան փորձում է գտնել իր նշաձողը Ղազախստանի «հեղուկ հեղափոխությանը» հաջորդած զարգացումներում:

Ավելին՝ վիրավորվածների շարքում են նաեւ Թուրքիայի ընդդիմության առաջնորդները, ովքեր նույն համառությամբ, ինչպես Բաքվի մեկնաբանները, խոսում են ՀԱՊԿ-ի այժմյան «հայկական դեմքի» մասին։

Բաքուն «թուրքական կամուրջ» է դեպի Ղազախստան, եւ նա չի կարող այնպիսի կարծիք հայտնել, որը կտարբերվի «մեծ եղբոր» որդեգրած կուրսից: Ի դեպ, ադրբեջանական իշխանությունների համար ամեն ինչ չէ, որ պայմանավորված է միայն Անկարայի գործոնով: Բաքուն իր շարժառիթն ունի՝ մեծ զգուշությամբ վերաբերվելու ՀԱՊԿ ուժերի ներկայությանը Կասպից ծովի հակառակ ափին։

Հայաստանը կոլեկտիվ անվտանգության այս տարածաշրջանային համակարգի ներկայիս նախագահն է, թեեւ ուղարկեց ամենահամեստ զորակազմը (100 զինվոր եւ սպա), բայց, այնուամենայնիվ, հետագայում ռազմաքաղաքական շահաբաժիններ ստանալու լուրջ հավակնություններ ներկայացրեց։

Եթե ռազմական բլոկը՝ Հայաստանի մասնակցությամբ, համերաշխություն եւ օպերատիվություն դրսեւորեց Կենտրոնական Ասիայում տեղակայման հարցում, ապա ինչո՞ւ դա չպետք է անի Հարավային Կովկասում, եթե հանկարծ նման անհրաժեշտություն առաջանա։

Ադրբեջանը 2020 թ. արցախյան պատերազմի ընթացքում ու դրանից հետո խախտել է նաեւ Հայաստանի Հանրապետության սահմանները: Իսկ նրա փորձագետների հիմնավորումները Ղազախստանում ՀԱՊԿ-ի հայտնվելու «անօրինականության» մասին՝ կապված արտաքին ագրեսիայի տարրի բացակայության հետ, հարավկովկասյան ուղղությամբ հնարավոր գործընթացների դեպքում բացարձակապես տեղին չեն լինի: Ինչ վերաբերում է ՀԱՊԿ-ի կանոնադրության 4-րդ հոդվածին ադրբեջանցի փորձագետների հղումներին, ապա Բաքվի մեկնաբաններին հարկ է խորհուրդ տալ՝ եւս մեկ անգամ կարդալու հոդվածի դրույթները: «Ագրեսիա» հասկացությունը կարող է գերազանցաբար ներքին բնույթ ունենալ, եթե դրա արտաքին աղբյուրները կամ անհնար է անմիջապես բացահայտել, կամ դրանք այսպես կոչված հիբրիդային պատերազմների վարման ժամանակակից պայմաններում միշտ չէ, որ նման նույնականացման են ենթարկվում: ՀԱՊԿ անդամ երկրներին ուղղված սպառնալիքների բացառապես արտաքին գեներացում նրա գլխավոր պայմանագրի 4-րդ հոդվածը չի ամրագրում:

Բաքուն անհանգստանալու պատճառ ունի՝ հաշվի առնելով ղարաբաղյան առաջիկա օրակարգը եւ Հայաստանի հետ հետագա հարեւանությունը տարածաշրջանում 44-օրյա պատերազմի արդյունքներից հետո։ Ադրբեջանը հայտնվել է ռուսական խաղաղապահ զորակազմի մի տեսակ «շրջափակման» մեջ՝ միաժամանակ Լեռնային Ղարաբաղում եւ Կասպից ծովի մյուս կողմում։

Բաքվի նյարդայնությունը կարող է պայմանավորված լինել նաեւ նրանով, որ «հեղուկ հեղափոխությունը» սոցիալապես եւ տնտեսապես համեմատաբար բարգավաճ Ղազախստանում, որը նավթ եւ գազ է արտահանում արտաքին շուկաներ, ենթագիտակցորեն կարող է կրկնվել Հարավային Կովկասի ամենախոշոր տնտեսությունում։ Ճիշտ է՝ Ադրբեջանը ՀԱՊԿ-ի անդամ  չէ, եւ նրան այս կազմակերպություն «ապօրինի ներխուժում» չի սպառնում։

Ղազախական դեպքերից հետո ադրբեջանական կողմը, ենթարկվելով խուճապային բնազդին, սկսեց կրակել Արցախի դեմ: Բաքուն ինքնուրույն որոշումներ չի կայացնում, իսկ անբովանդակ ու անիմաստ այդ քայլը կատարեց Թուրքիայի պարտադրանքով՝ ինչ-ինչ մեսիջներ հաղորդելու համար: Իսկ երեկ կրկին կրակեց Հայաստանի Հանրապետության սահմանների ուղղությամբ…

Թեգեր: ԱդրբեջանՀԱՊԿՂազախստան
Կիսվել14Tweet9Կիսվել2
Իշխան Քիշմիրյան

Իշխան Քիշմիրյան

Սովորել է Երեւանի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետի ժուռնալիստիկայի բաժնում եւ ստացել ժուռնալիստի որակավորում: Ուսմանը զուգընթաց աշխատել է «Հայաստան» թերթի լրատվական ծառայությունում` որպես թղթակից: Ծառայել է ԼՂՀ պաշտպանության բանակում` միաժամանակ կատարելով նաեւ «Մարտիկ» թերթի արտահաստիքային թղթակցի պարտականությունները: Զորացրվելուց հետո կրկին աշխատել է «Հայաստան» թերթում, ապա տեղափոխվել «Հայ գործարար» շաբաթաթերթ` որպես պատասխանատու քարտուղար: Շուտով «Հայկական ֆուտբոլ» թերթում նախ կատարում է պատասխանատու քարտուղարի, իսկ այնուհետեւ` գլխավոր խմբագրի տեղակալի պարտականությունները, աշխատում «90 րոպե» թերթում` որպես պատասխանատու խմբագիր: Այնուհետեւ հաջորդաբար գլխավորում է «Սպորտն այսօր» թերթը եւ «Մոբիլ ՏՎ» ամսագիրը: Panorama.am եւ Aysor.am կայքերում վարել է բաժիններ, իսկ այժմ խմբագիր է «Հայաստանի Հանրապետություն» օրաթերթում:

Նույնատիպ Հոդվածներ

Ռազմական ճնշումները քաղաքական բանակցությունների գործիք չեն

Ադրբեջանական դեգերումներ

Մայիսի 30, 2023
Ուսանողական նստացույց՝ 1988 թ. մայիսի 25-ից

Ուսանողական նստացույց՝ 1988 թ. մայիսի 25-ից

Մայիսի 27, 2023

Ինքնորոշման իրավունքը կարող է լավագույնս պաշտպանել ինքնորոշված ժողովուրդը

Տարածաշրջանում թուրքական ընդլայնումը չպետք է մեր հաշվին արվի

Մեր չկործանվելու միակ այլընտրանքը հաղթանակն է

Ռաշթ-Աստարա երկաթգիծ

Միակ ճանապարհը արցախցու միասնական պայքարն է

Արցախի հանձնումը հայի ինքնությունից հրաժարում է

Հաջորդ Հոդվածը
ՀԴՄ-ների ներդրման գրասենյակը կլուծարվի

ՀԴՄ-ների ներդրման գրասենյակը կլուծարվի

Սահմանամերձ համայնքում նոր խաղողայգի է ստեղծվում

Սահմանամերձ համայնքում նոր խաղողայգի է ստեղծվում

Ամենաընթերցվածը

  • Ինչի՞ համար կարող եք զղջալ օր ծերության

    Աղոթքներ ամուսնու համար

    44 Կիսվել են
    Կիսվել 18 Tweet 11
  • Հանճարի ու ամբոխի «երկխոսությունը»

    6 Կիսվել են
    Կիսվել 2 Tweet 2
  • Էներգիայի խնայողության ուղիները կենցաղում

    23 Կիսվել են
    Կիսվել 9 Tweet 6
  • Չարդախլեցի մարշալը, ում «Սեւ հովազ» էին կոչելու

    10 Կիսվել են
    Կիսվել 4 Tweet 3
  • Ինչպես հաշվարկել գումարի չափը

    125 Կիսվել են
    Կիսվել 50 Tweet 31

Սոցցանցեր

Ցանկ

  • Հանրապետություն
  • Միջազգային
  • Սոցիում
  • Սփյուռք
  • Հոգեւոր
  • Մշակույթ
  • Այլք

Օգտակար Հղումներ

  • Armenpress
  • Armenpress | History
  • Республика Армения
  • Պատմություն
  • Հեղինակներ

Մեր Մասին

Հայաստանի Հանրապետություն՚ օրաթերթը ստեղծվել է 1990 թ.

Ներկայում օրաթերթը հրատարակվում է «Արմենպրես» լրատվական գործակալության կողմից:

 

Հասցե՝ Հայաստանի Հանրապետություն, ք. Երեւան, Արշակունյաց պող. 4, 13-14-րդ հարկեր Հեռ.՝ + (374 10) 52-57-56, Էլ-փոստ՝ [email protected]: Գովազդի համար`+(374 10) 52-69-74, +(374 96) 45-19-38, Էլ-փոստ՝ [email protected]

Ոչ մի արդյունք
Կարդալ ամբողջը
  • Հանրապետություն
  • Միջազգային
  • Սոցիում
  • Սփյուռք
  • Հոգեւոր
  • Մշակույթ
  • Այլք

Հասցե՝ Հայաստանի Հանրապետություն, ք. Երեւան, Արշակունյաց պող. 4, 13-14-րդ հարկեր Հեռ.՝ + (374 10) 52-57-56, Էլ-փոստ՝ [email protected]: Գովազդի համար`+(374 10) 52-69-74, +(374 96) 45-19-38, Էլ-փոստ՝ [email protected]

Welcome Back!

Login to your account below

Forgotten Password?

Create New Account!

Fill the forms bellow to register

All fields are required. Log In

Retrieve your password

Please enter your username or email address to reset your password.

Log In

Add New Playlist