Ոչ մի արդյունք
Կարդալ ամբողջը
ԱՐԽԻՎ
Հայաստանի Հանրապետություն
Կիրակի, Մայիսի 11, 2025
  • Հանրապետություն
  • Միջազգային
  • Սոցիում
  • Սփյուռք
  • Հոգեւոր
  • Մշակույթ
  • Այլք
Հայաստանի Հանրապետություն
  • Հանրապետություն
  • Միջազգային
  • Սոցիում
  • Սփյուռք
  • Հոգեւոր
  • Մշակույթ
  • Այլք
Ոչ մի արդյունք
Կարդալ ամբողջը
Հայաստանի Հանրապետություն
Ոչ մի արդյունք
Կարդալ ամբողջը
Գլխավոր Միջազգային

Տեղեկատվական արտահո՞սք, թե՞ պարզապես քաղաքական պատվեր

ԱՄՆ-ն հրաժարվո՞ւմ է Թուրքիայի վրա լրացուցիչ լծակների հնարավորությունից

Հունվարի 15, 2022
Միջազգային
Տեղեկատվական արտահո՞սք, թե՞ պարզապես քաղաքական պատվեր
6
ԿԻՍՎԵԼ ԵՆ
626
ԴԻՏՈՒՄ
Share on FacebookShare on Twitter

Իր առաջնահերթությունների մասին ԱՄՆ-ի ազդանշանն անակնկալի է բերել Արեւելամիջերկրածովյան գազատարի (EastMed) նախագծի մասնակիցներին, նախագիծ, որը պետք է Իսրայելի ու Կիպրոսի հանքավայրերը կապեր Հունաստանի ու Իտալիայի հետ: Ամերիկացի պաշտոնյաների հրապարակված դիվանագիտական նամակագրությունը ցույց է տվել նրանց մտադրությունը՝ հեռու մնալու էներգետիկ նախաձեռնությունից, որը «Թուրքական հոսքի» անմիջական մրցակիցն է։ Եթե Աթենքն զգուշությամբ ընդունեց այդ հաղորդումները, ապա Անկարայում, որի համար «EastMed»-ի ենթակառուցվածքն ուղղակի զայրացուցիչ էր, Վաշինգտոնի քայլերն ընդունեցին թեթեւությամբ, կարծես ազատվել էին ծանր բեռից: Փորձագետներն ասում են, որ այս ֆոնին Թուրքիան կարող է ընդհանուր լեզու գտնել Իսրայելի հետ։

«EastMed» նախագծից հեռանալու ԱՄՆ-ի ենթադրյալ որոշումը, որի շուրջ միավորվել են Հունաստանը, Կիպրոսը, Իսրայելը եւ Իտալիան, չի վախեցրել Աթենքին: «EurActiv»-ի հետ զրույցում այս մասին խոսել է տեղի պաշտոնյաներից մեկը։ Աղբյուրը պարզաբանել է, որ Հունաստանի իշխանությունները, իհարկե, ի սկզբանե պաշտպանել են այդ նախաձեռնությունը, որը կոչված էր եվրոպական խաղացողներին ապահովել գազի նոր երթուղի, սակայն նրանց համար «կարեւոր էին նաեւ մի շարք այլընտրանքային ուղիներ, որոնք կարող էին տնտեսապես ավելի շահավետ ու տեխնիկապես իրագործելի լինել»: «Կառավարությունը չէ, որ որոշում է, թե որ լուծումն է տնտեսապես եւ տեխնիկապես նպատակահարմար, այլ շուկան է որոշում»,- ընդգծել է «EurActiv»-ի աղբյուրը՝ հավելելով, որ Հունաստանը, ամեն դեպքում, տարանցիկ հանգույցի դեր կունենա։

Թուրք պաշտոնյաները դրական են ընդունել «EastMed»-ի նկատմամբ ԱՄՆ-ի հետաքրքրության կորստի մասին հաղորդումները: Մասնավորապես՝ արաբական «Middle East Eye» հանդեսի հետ զրույցում Թուրքիայի իշխանական ամենաբարձր օղակների ներկայացուցիչները նշել են, որ իրենց չի զարմացրել նման որոշումը, քանի որ ի սկզբանե չեն հավատացել նախագծի իրագործելիությանը։ «Middle East Eye»-ի զրուցակիցներից մեկը հիշեցրել է, որ թուրքական կողմը միշտ էլ Արեւելյան Միջերկրածովյանում իր հարեւանների ուշադրությունը հրավիրել է այն փաստի վրա, որ իսրայելական գազի տեղափոխումը Կիպրոսով տեխնիկապես պարզապես անհնար է, եւ միակ այլընտրանքն իրենց տարածքն է։ «Իսրայելական գազի մնացած մասը կարող է օգտագործվել տեղական սպառման համար»,- հավելել է պաշտոնյան։

Սկանդալն առաջացել է վերջերս մամուլում հայտնված ամերիկացի դիվանագետների ոչ պաշտոնական նամակագրության պատճառով, որում բացատրվում է, թե ինչու է ԱՄՆ նախագահ Ջոզեֆ Բայդենի վարչակազմը դանդաղել «EastMed» նախագծին աջակցության հարցում։ Նշվում է առնվազն երեք պատճառ՝ բնապահպանական աննպատակահարմարություն, քիչ եկամտաբերություն եւ տարածաշրջանային լարվածության ստեղծում։ Վերջին պատճառը, հավանաբար, վերաբերում է Թուրքիայի եւ Հյուսիսային Կիպրոսի դիրքորոշմանը. գազատարը պետք է անցներ վիճելի ծովային տարածքներով։ Լրատվամիջոցներում տեղեկատվական արտահոսքից հետո պետդեպարտամենտը ստիպված էր արդարանալ՝ հայտարարելով, որ Վաշինգտոնն առաջվա պես շարունակում է «հավատարիմ մնալ Եվրոպայի հետ Արեւելյան Միջերկրածովյանի ենթակառուցվածքի ֆիզիկական միացմանը»։

«EastMed»-ի շուրջ քաղաքական-տնտեսական բլոկն սկսել է ձեւավորվել ԱՄՆ-ի նախկին նախագահ Դոնալդ Թրամփի օրոք, երբ 2020 թ. հունվարին Կիպրոսը, Հունաստանը եւ Իսրայելն ամերիկացիների ուղիղ մասնակցությամբ համաձայնագիր ստորագրեցին երթուղու ստեղծման մասին: Նրանց միացավ Իտալիան: «EastMed»-ի երկարությունը պետք է հասներ 1.9 հազար կմ-ի. գազատարի նախագիծն սկսում է իր ուղին Լեւանտի նավթագազային ավազանից, անցնում Կիպրոսի մոտով, այնուհետեւ գնում է մինչեւ Կրետե կղզի, ձգվում Հունաստանի մայրցամաքային մասի երկայնքով եւ ավարտվում Իտալիայի արեւելքում գտնվող Ապուլիա շրջանի ափին։ Ջրի տակ պետք է անցկացվի 1.3 հազար կմ երկարությամբ խողովակ։ Սպասվում էր, որ նախագծի արժեքը կգերազանցի ի սկզբանե հայտարարված 7 միլիարդ դոլարը:

Նախաձեռնությունը, որն անվանվել էր «Թուրքական հոսքի» գլխավոր մրցակից, երաշխավորված աջակցություն ստացավ Սպիտակ տան կողմից, որն այն ժամանակ շահագրգռված էր նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանի կառավարության վրա ազդեցության լրացուցիչ լծակներ ձեռք բերելու հարցում։ Եվրոպացի պաշտոնյաներն ավելի զուսպ էին արտահայտվում։ Մասնավորապես՝ 2021 թ. Եվրահանձնաժողովի ներկայացուցիչները տեղեկացրեցին, որ «EastMed»-ը, որն առաջին հերթին նախատեսված է բավարարելու հարավեվրոպական շուկան, «բարդ նախագիծ» է։

Քաղաքագետ, «Geopolitical Cyprus» վերլուծական նախագծի համահիմնադիր Իոաննիս Իոաննուն ուշադրություն է հրավիրել այն փաստի վրա, որ «EastMed»-ի շուրջ քննարկումների ամենավաղ փուլերից ամենեւին էլ ակնհայտ չէր, որ դա քաղաքական գործիք է, այլ ոչ կենսունակ, տնտեսապես, տեխնիկապես եւ էկոլոգիապես հիմնավորված առաջարկ էներգետիկ երթուղու ստեղծման համար։ «Ամերիկյան ոչ պաշտոնական փաստաթղթերն ընդամենը հիշեցում են այդ մասին՝ ապահովելով վճռական աջակցություն տարածաշրջանում էլեկտրական մալուխների փոխկապակցման գաղափարին,- բացատրել է վերլուծաբանը։- Ընդհակառակը՝ ԱՄՆ-ի դիրքորոշումը տանում է ոչ թե Թուրքիայի հետ հարաբերությունների սրման, այլ Արեւելյան Միջերկրական ծովի շուրջ ավելի ընդգրկուն մոտեցման»։

Ինչպես հայտարարել է Քաթարի համալսարանի Իբն Հալդոնի հումանիտար եւ սոցիալական գիտությունների կենտրոնի դոցենտ Ալի Բաքիրը, «EastMed»-ն աշխարհում ամենաերկար գազամուղներից մեկն է, իսկ դա նշանակում է, որ շինարարության փուլում ու դրանից հետո էլ այն ստիպված է բախվել բարձր ռիսկերի: «Գազամուղը շատ երկար է, ինչը նշանակում է, որ ծախսերի տեսանկյունից այն արդյունավետ չէ,- ասել է փորձագետը:- Ոչ մի լուրջ ներդրող նման նախագիծ չի ֆինանսավորի Արեւելյան Միջերկրածովյանում չափազանց անկայուն իրավիճակի պայմաններում»: Բացի այդ, նախաձեռնության մեջ ներգրավված արտադրողները կարող են բավարար հնարավորություններ չունենալ այս երթուղով արտահանելու համար:

«Ամենագլխավորը՝ գազամուղը պետք է անցնի ծովային ճանապարհով, որին հավակնում է Թուրքիան,- ուշադրություն է դարձրել Բաքիրը:- Անկարան ոչ մի դեպքում չի թույլատրի, որ գազամուղն առանց իր թույլտվության անցնի այդ տարածքով: Խողովակաշարն ակնհայտորեն տարածաշրջանում հակամարտության եւ լարվածության հիմնական աղբյուրն է»: Ըստ վերլուծաբանի՝ որոշ խաղացողներ, իհարկե, մտադիր էին դա օգտագործել որպես աշխարհաքաղաքական գործիք՝ Թուրքիային մեկուսացնելու համար։ «Թեեւ որոշ փորձագիտական շրջանակներ կարող են Իսրայելին պարտված համարել, Թել Ավիվը, ամենայն հավանականությամբ, կստանա խողովակաշարի տարբերակ, բայց Թուրքիայից՝ Եվրոպա: Այս սցենարի դեպքում իսկական պարտվողները կլինեն Հունաստանն ու Կիպրոսը, ինչպես նաեւ նրանց եվրոպացի աջակիցները»,- ասել է Բաքիրը՝ շեշտելով, որ իրավիճակը Թուրքիային եւ Իսրայելին մղում է դեպի մերձեցում եւ ճանապարհ է բացում Արեւելյան Միջերկրածովյան տարածաշրջանում նոր գործարքների համար:

Դոցենտ Ալի Բաքիրի խոսքերը հենց այնպես չենք մեջբերել այս հոդվածում: Դատելով Քաթարի ու Թուրքիայի հարաբերությունների ջերմությունից՝ բացառված չէ, որ այդպիսի կարծիքը կարող է պատվիրված լինել Թուրքիայի կողմից: Վերջինս փորձում է կարգավորել հարաբերություններն ԱՄՆ-ի հետ, համոզել նրան, որ ինքը ամերիկյան շահերի ապահովման տեսանկյունից տրածաշրջանում միակ գործընկերն է, միաժամանակ ձգտում է մերձենալ Իսրայելի հետ, իսկ Հունաստանին էլ «ինչ-որ տարանցիկ հանգույցի դեր է տալիս», քանի որ ամերիկա-հունական հարաբերությունների արանքում մխրճվելու այլ տարբերակ դժվար թե լինի: Ալի Բաքիրը նշում է, որ իսկական պարտվողները լինելու են Հունաստանը, Կիպրոսը եւ նրանց եվրոպական գործընկերները՝ նկատի ունենալով, հավանաբար, նաեւ Ֆրանսիային: Իսկ վերջիններիս խնդիրն է տեղեկատվական այս արտահոսքի ու թուրքահաճ ինֆորմացիայի տարածման մեջ ամրագրել սեփական քաղաքական ու տնտեսական շահերն ու ընթանալ դրանց կատարման ուղղությամբ, անկախ ոմանց վայնասունից, եւ ամերիկյան կողմին հիշեցնել թուրքերի հետ գործընկերության հետեւանքների մասին…

Թեգեր: ԱՄՆԹուրքիա
Կիսվել2Tweet2Կիսվել
Իշխան Քիշմիրյան

Իշխան Քիշմիրյան

Սովորել է Երեւանի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետի ժուռնալիստիկայի բաժնում եւ ստացել ժուռնալիստի որակավորում: Ուսմանը զուգընթաց աշխատել է «Հայաստան» թերթի լրատվական ծառայությունում` որպես թղթակից: Ծառայել է ԼՂՀ պաշտպանության բանակում` միաժամանակ կատարելով նաեւ «Մարտիկ» թերթի արտահաստիքային թղթակցի պարտականությունները: Զորացրվելուց հետո կրկին աշխատել է «Հայաստան» թերթում, ապա տեղափոխվել «Հայ գործարար» շաբաթաթերթ` որպես պատասխանատու քարտուղար: Շուտով «Հայկական ֆուտբոլ» թերթում նախ կատարում է պատասխանատու քարտուղարի, իսկ այնուհետեւ` գլխավոր խմբագրի տեղակալի պարտականությունները, աշխատում «90 րոպե» թերթում` որպես պատասխանատու խմբագիր: Այնուհետեւ հաջորդաբար գլխավորում է «Սպորտն այսօր» թերթը եւ «Մոբիլ ՏՎ» ամսագիրը: Panorama.am եւ Aysor.am կայքերում վարել է բաժիններ, իսկ այժմ խմբագիր է «Հայաստանի Հանրապետություն» օրաթերթում:

Նույնատիպ Հոդվածներ

Աֆղանական ճակատը՝ Իրանի դեմ նոր լծա՞կ

Աֆղանական ճակատը՝ Իրանի դեմ նոր լծա՞կ

Մայիսի 30, 2023
Էրդողանը վերընտրվեց

Էրդողանը վերընտրվեց

Մայիսի 30, 2023

Վաշինգտոնը փոխում է մերձեցման կանոնները

Էրդողանն իր հաղթանակի ճանապարհը հարթել էր ամիսներ առաջ

«Բաց» եւ քողարկված պայքար Բալկանների համար

Սիրիայի… վերադարձը

Սիրիան վերադառնում է արաբական ընտանիք

Չինաստանը մարտահրավեր է նետել ԱՄՆ-ին

Հաջորդ Հոդվածը
Հայ շնորհալիները՝ Լուվրում

Հայ շնորհալիները՝ Լուվրում

Ինչի՞ համար կարող եք զղջալ օր ծերության

Ինչպես ընդունել ճիշտ եւ լավ որոշումներ

Ամենաընթերցվածը

  • «Արցախի ձայնը» պիտի սթափեցնի աշխարհին

    «Արցախի ձայնը» պիտի սթափեցնի աշխարհին

    4 Կիսվել են
    Կիսվել 2 Tweet 1
  • «Ես դերասանուհի Ալլա Թումանյանն եմ…»

    58 Կիսվել են
    Կիսվել 23 Tweet 15
  • ՆԱՏՕ-ի նոր գլխավոր քարտուղարի պաշտոնի հավակնորդների թվում կա երեք կին

    1 Կիսվել են
    Կիսվել 0 Tweet 0
  • «Ուրիշ աշխարհ» Գանձա գյուղը

    17 Կիսվել են
    Կիսվել 7 Tweet 4
  • Արցախյան մշակույթի ձեռագիր վկաները

    5 Կիսվել են
    Կիսվել 2 Tweet 1

Սոցցանցեր

Ցանկ

  • Հանրապետություն
  • Միջազգային
  • Սոցիում
  • Սփյուռք
  • Հոգեւոր
  • Մշակույթ
  • Այլք

Օգտակար Հղումներ

  • Armenpress
  • Armenpress | History
  • Республика Армения
  • Պատմություն
  • Հեղինակներ

Մեր Մասին

Հայաստանի Հանրապետություն՚ օրաթերթը ստեղծվել է 1990 թ.

Ներկայում օրաթերթը հրատարակվում է «Արմենպրես» լրատվական գործակալության կողմից:

 

Հասցե՝ Հայաստանի Հանրապետություն, ք. Երեւան, Արշակունյաց պող. 4, 13-14-րդ հարկեր Հեռ.՝ + (374 10) 52-57-56, Էլ-փոստ՝ [email protected]: Գովազդի համար`+(374 10) 52-69-74, +(374 96) 45-19-38, Էլ-փոստ՝ [email protected]

Ոչ մի արդյունք
Կարդալ ամբողջը
  • Հանրապետություն
  • Միջազգային
  • Սոցիում
  • Սփյուռք
  • Հոգեւոր
  • Մշակույթ
  • Այլք

Հասցե՝ Հայաստանի Հանրապետություն, ք. Երեւան, Արշակունյաց պող. 4, 13-14-րդ հարկեր Հեռ.՝ + (374 10) 52-57-56, Էլ-փոստ՝ [email protected]: Գովազդի համար`+(374 10) 52-69-74, +(374 96) 45-19-38, Էլ-փոստ՝ [email protected]

Welcome Back!

Login to your account below

Forgotten Password?

Create New Account!

Fill the forms bellow to register

All fields are required. Log In

Retrieve your password

Please enter your username or email address to reset your password.

Log In

Add New Playlist